Kıyı makisinde yürüyüş temposunu ayarlamak
Kıyı makisinde yürüyüş temposunu bitki örtüsüne, sıcağa ve patikanın darlığına göre ayarlamanın pratik notları.
Kıyı makisi uzaktan yumuşak, yeşil bir yorgan gibi durur. İçine girince dal, diken ve kokulu yaprak omuz hizasına kadar sokulur. Burada tempo, orman yolundaki gibi tutulmaz. Patika daralır, gölge seyrelir, taş ısınır. Aynı mesafeyi daha uzun sürede yürümeyi baştan kabul etmek, günün en iyi kararı olabilir.
Ayakkabı ve işaret ayrı konular. Kıyı patikası için ayakkabı seçimini ve patika işaretlerini okumayı başka notlarda anlatmıştım. Bu yazı, maki içinde adımın neden kısaldığına bakıyor.
Kokunun ve dikenin arasında
Akdeniz ve Ege kıyılarının makisinde mersin, defne, laden, kocayemiş ve zeytinlik kenarı sık görülür. Hepsi aynı yerde, aynı boyda durmaz. Laden çiçekteyken koku yolu doldurur; yaz kuruyunca yaprak sertleşir ve çıtırtı artar. Yağmurdan sonra koku güzelleşir, taş ise kayganlaşır. Güzel koku, hızlı yürünecek zemin anlamına gelmez.
Dikenli dal, kolu çıplak olanı yavaşlatır. İnce uzun kollu bir üst, sıcak olsa bile maki içinde işe yarar. Çalının içinden kestirme aramayın. Patika, birinin açtığı izin devamıdır; yanından dalmak hem sizi çizer hem bitkiyi ezer. Elinizi görmediğiniz bir çalılığa sokmayın.
Dar patikada adım kısalır
Maki patikası çoğu zaman tek kişiliktir. Karşıdan gelenle kenarda durmak, omuz omuza sığışmaktan iyidir. Aşağı inen dar izde topuk kayması, düz yoldaki tempoyu anlamsız kılar. Adımı kısaltın, bakışı birkaç adım önünüze indirin. Manzarayı yürürken değil, durduğunuzda seyredin.
Grup halindeyseniz öndeki kişi ile aranız görüş mesafesinde kalsın. Bağırmak, dar kıyıda hem kuşu kaçırır hem karşıdan geleni şaşırtır. Tempo, en hızlının değil en dikkatli duranın temposudur. Bir kişi dikenden çekiniyorsa bütün sıra yavaşlar; bunu baştan konuşmak kırgınlığı azaltır.
Sıcak taş ve seyrek gölge
Maki, yüksek orman gibi sürekli gölge vermez. Kaya ısıyı tutar ve öğleden sonra patika fırın gibi hissedilebilir. Bu yüzden uzun kıyı inişlerini günün en dik saatinde bırakmamaya çalışırım. Sabahın serininde inmek, aynı yolu akşam yorgunluğuyla tırmanmaktan daha kolay değildir; dönüşü de hesaba katın.
Su yudumunu susayınca değil, belirli aralıkla için. Maki içinde akan bir kaynak görmek sık rastlanan bir şey değildir; haritada mavi bir çizgi olsa bile yazın kuru olabilir. Yanınızdaki su, planın kendisidir. Şapka ve güneşten korunma başka bir rehberin konusu; burada altını çizilecek nokta, temponun sıcağa göre düşmesidir.
Bitkiyi ezmeden kenardan geçmek
Patika kenarındaki çiçek fotoğraf için koparılacak malzeme değildir. Laden ve yabani otlar, o şeridin kendi örtüsüdür. Geniş bir grup aynı kökün üstüne basarsa iz, bir mevsimde çıplak toprağa döner. Tek sıra yürüyün. Duracağınız yer, zaten açılmış bir düzlük olsun.
Koku almak için dalı kırmak da gerekmez. Defne yaprağını avuçlayıp bırakmak yeter; cebe doldurmak başka bir iştir. Korunan alanlarda bitki toplamayın. Tabela yoksa bile evinizdeki bahçe değil, ortak bir kıyıdasınız. Götüreceğiniz şey koku değil, kısa bir not olsun.
Temoyu bozan küçük işaretler
Nefes konuşmayı bölüyorsa tempo yüksektir. Diz inişte titriyorsa adım kısalmalıdır. Ağzınız kuruyorsa su aralığı kaçmıştır. Bu üçünden biri varsa manzara bahanesiyle devam etmeyin. Kısa bir duruş, yolu bırakmak değildir.
Dönüşü de maki belirler. Öğleden sonra rüzgar artarsa dar sırtta dengeniz değişir. Işık düşerse aynı patika daha uzun hissedilir. Saati, fotoğrafın değil inişin kolay olduğu ana göre kurun. Makide iyi bir gün, çok kilometre değil, çiziksiz ve acele etmeden biten bir gündür.
Sık sorulan sorular
Maki içinde orman yolundaki tempo tutulur mu? Genelde tutulmaz. Patika dar, gölge seyrek, zemin taşlıdır. Mesafeyi kısa, süreyi uzun tutmak daha rahat eder.
Bitkiden yaprak koparmak zararsız mı? Koru ve ortak kıyıda hayır. Kokuyu avuçta bırakın, dalı cebinize indirmeyin.
Yazın makide su kaynağına güvenilir mi? Güvenmeyin. Haritadaki çizgi kurumuş olabilir. Yürüyüşü yanınızdaki suya göre planlayın.