Yaz meltemini saat ezberlemeden gözlemek

Ege kıyısında yazın kuzeyli bir rüzgar, çoğu gün öğleden sonra daha belli olur. Adı meltemdir. Her koyda aynı saatte, aynı şiddette eser diye bir kural yoktur. Burun keser, vadi hızlandırır, ada gölge yapar. Saati ezberlemek yerine dalgaya, toza ve şemsiyeye bakmak daha dürüsttür.

Yaz gününün ritmini ayrı yazdım: yaz ritmi. Plajda rüzgar yönünü de: rüzgar yönü. Bu not, meltemi takvim değil göz işi olarak anlatıyor.

Ne işe yarar, neyi bozar

Meltem, öğle sıcağını kırar. Aynı esinti, ince kumu yürütür ve denizi kısa dalgalı yapar. Serinlik ile yüzme rahatlığı her zaman birlikte gelmez. Rüzgar serin diye açık kuma uzanmayın. Güneş yerinde durur. Gölge hâlâ gerekir.

Tekne ve şişme bot da bu rüzgarla yer değiştirir. Sabah sakin bıraktığınız şişme, öğleden sonra açıkta olabilir. Bağlamadan kahveye çıkmayın.

Saati değil işareti izleyin

Öğleden sonra eser diye her gün ikiyi beklemeyin. Bazen geç çıkar, bazen hiç belli olmaz, bazen sabah da vardır. İşaretler basittir: denizin yüzü tarak gibi olur, zeytinlikten toz gelir, bayrak bir yana yatar. Bu üçü yoksa meltem o saat size uğramamıştır. Uğramasını bekleyip planı dondurmayın.

Yönü de kilitlemeyin. Kuzeyli diye bilinir, koyun ağzı onu doğuya veya batıya çevirir. Yüzünüzle ölçün. Şemsiye o yöne göre eğilir.

Nerede kırılır

Yüksek burunun ardı, rüzgarın gölgesidir. Bir yan toz, öbür yan cam gibi olabilir. On dakika yürüyüp bakmak, bütün öğleden sonrayı yanlış yüzde geçirmekten iyidir. Vadi içi kasaba da rüzgarı büyütüp küçültebilir. Aşağıdaki durgunluk, yukarıdaki sırtta yoktur. Sırt turu bu yüzden rüzgarı ayrıca sayar.

Akşam üstü esinti çoğu zaman diner. Bunu da saat diye yazmayın. Dindiğini görünce yürüyüşe çıkın, dinecek diye karanlıkta beklemeyin.

Gün planına nasıl girer

Sabah açık işi yapın: patika, kayalık bakış, tenha koy. Öğleden sonra rüzgar artabilir diye en açık kumu o saate bırakmayın. Kasabanın saçağı, meltemin tozuna karşı da işe yarar. Akşam dinerse kıyıya tekrar inersiniz.

Not tutun: hangi koyda toz oldu, hangisinde deniz tarandı, saat kaç sularıydı. Ertesi gün o not, ezber saatten daha çok işe yarar. Bir hafta sonra bile aynı dakika tutmayabilir. Göz, takvimden günceldir.

Sık sorulan sorular

Meltem her gün aynı saatte mi başlar? Hayır. Ege yazında öğleden sonra sık hissedilir, koy koy değişir. Dalgaya ve toza bakın.

Rüzgar varsa güneş zararsız mı? Hayır. Serinlik, gölgenin yerini tutmaz. Şapka ve gölge durur.

Akşam mutlaka diner mi? Diner diye beklemeyin. Dindiğini görünce yürüyün. Dinmezse saçakta kalmak da olur.