Kıyıda el örgüsü ve küçük zanaatı yerinde görmek
Kıyı kasabasında el örgüsü ve küçük zanaatı tezgah başında, acele etmeden görmenin adabı.
Kıyı kasabasında bir kapının önünde yün, bir avluda sepet, bir tezgahta küçük bir dokuma durur. Bu, müze vitrini değildir. Birinin öğleden sonrasıdır. Görmek güzeldir. Elini işin içine sokmak, fotoğraf için yığını dağıtmak değildir. Yerinde durup sormak, zanaatı yerinde bırakır.
Pazar alışverişinin genel adabını ayrı yazdım: köy pazarı. Tersanede bakmayı da: kayık tamiri. Örgü tezgahı, ikisinin daha yavaş halidir.
Kapı önü vitrin değildir
Dışarı asılan bir parça, her zaman satılık değildir. Kuruması için asılmış olabilir. Elinize almadan sorun. İçeri davet edilmeden avluya girmeyin. Eşik, dükkan kapısı kadar açıktır bazen, bazen de evin sınırıdır. Emin değilseniz dışarıda durun.
Çocuk ipliği çekmesin. Bir sıra bozulursa o günün işi geri sarılır. Bakmak serbest, çözmek değil.
Fiyat ve pazarlık
Fiyatı baştan sorun. Beğenmediyseniz uzun bir pazarlığa girmeyin. Küçük tezgahta pazarlık, çarşıdaki bağırıştan daha ince işitilir. İndirim yoksa da olur. Başka dükkan vardır. Parçayı geri bırakırken katlamasını bozmayın.
Nakit işi kolaylaştırabilir. Kart geçmiyorsa şaşırmayın, oturmadan önce sorun. Paket istiyorsanız onu da söyleyin. Islak bir plaj çantasına yün koymak, akşam kokusu olur.
Nasıl yapıldığını sormak
Merak ediyorsanız iş bitince sorun. Ortadayken iğneyi tutturmayın. Cevap kısa olabilir. Kısa cevap, dersin tamamıdır. Uzun bir hayat hikayesi istemek, çay ısmarlamadan olmaz. Çay içecekseniz kahve adabı burada da geçerlidir. Masayı işgal etmeyin.
Adını bilmediğiniz bir düğümü uydurmayın. Gösterilen adı kullanın. Yanlış düzeltme, sohbeti kapatır.
Fotoğraf
Eller ve iş, izinle çekilir. Yüz, ayrıca izin ister. İstemeyen dönerse kareyi silin, ısrar etmeyin. Flaş, ipliğin rengini de gözü de bozar. Gün ışığı yeter. Çektiğiniz kareyi orada yüksek sesle beğenmemek, tezgahın sahibine de gider.
Ne alınır, ne bırakılır
Bir parça yeter. On parça, valizi ve vicdanı doldurur. Kullanmayacağınız bir örtüyü hatıra diye almak, evde dolap kokusu olur. Küçük, işinize yarayacak, taşınabilir olanı seçin. Almazsanız da bakmak ayıp değildir. Teşekkür edip çıkmak, satış kadar temiz bir kapanıştır.
Kıyı yalnızca kum değildir. Kapı önündeki yün de kıyıdır. Onu acele etmeden görmek, kasabayı kartpostaldan çıkarır.
Sık sorulan sorular
Dışarı asılı her parça satılık mı? Hayır. Kuruyordur belki. Almadan sorun.
Pazarlık şart mı? Şart değil. Fiyat netse ve size uyuyorsa uzatmayın.
Fotoğraf için izin gerekir mi? Yüz ve yakın çekim için evet. İtiraz edilirse ısrar etmeyin.